08 آوریل

جراحی اندومتریوزیس با لاپاراسكوپی

جراحی اندومتریوزیس با لاپاراسكوپی

endometriosis اندومتریوزیس یک بیماری مربوط به سیستم ایمنی و یا هورمونی است که دختران و زنان را در سنین باروری گرفتار می کند. نام این بیماری از واژه “اندومتر” یعنی بافتی که سطح داخلی رحم را می پوشاند و هر ماه در دوره خونریزی ساخته شده و ریزش می کند، گرفته شده است.

در اندومتریوزیس بافتی شبیه اندومتر بصورت نابجادرخارج از رحم یافت می شود. در این مناطق، بافت اندومتریال به آنچه که به نام های ندول­ها، تومورها، لزیون ها(Lesion) کاشته ها (Implants) یا ضایعات (Growths) نامیده می شوند، تبدیل می گردد. این ضایعات می توانند باعث درد، نازایی و مشکلات دیر شوند. شایعترین مکان های ضایعات اندومتریال در شکم می باشند که تخمدان ها، لوله های فالوپ، لیگمانهای محافظت کننده رحم، فاصله بین واژن و رکتوم، سطح خارجی رحم و پوشش حفره لگن را در گیر می سازند.

گاهی اوقات، ضایعات در اسکارهای جراحی شکم، روی روده ها یا در رکتوم، روی مثانه، واژن، گردن رحم و فرج یافت می شوند. این ضایعات در خارج از محفظه شکم یعنی در ریه، بازو، ران و دیگر مناطق نیز پیدا شده اند ولی اینها خیلی معمول نیستند. اگر چه نسبتا نادر است ولی امکان دارد که اندو متریوزیس سرطانی شود.

تحقیقات اخیر نشان داده که دختران و زنان مبتلا به اندو، ریسک بالاتری برای ابتلا به سرطان دارند به ویژه سرطان های سینه و تخمدان و ملانوما.

همانند پوشش داخلی رحم، ضایعات آندومتریال معمولا به هورمان های دوره قاعدگی پاسخ می دهند. هر ماه بافت ساخته شده ریزش پیدا کرده و باعث خونریزی می شود. دیگر عوارض، بسته به نوع منطقه ضایعات می توانند بصورت تشکیل چسبندگی ها، خونریزی روده یا انسداد (اگر ضایعات درون یا نزدیک روده ها باشند)، تداخل در عمل مثانه (اگر ضایعات روی مثانه یا داخل آن باشند) و دیگر مشکلات باشند. به نظر می رسد که علائم با گذشت زمان بدتر میشوند .

علائم:

شایعترین علائم اندو، درد قاعدگی (کرمپ) پیش از پریود و هنگام آن (معمولا بدتر از کرمپ های قاعدگی نرمال)، درد حین فعالیت جنسی یا پس از آن، نازایی و خونریزی شدید می باشد. دیگر علائم ممکن است شامل حرکات دردناک روده ای معده ای هنگام پریود، درد پایین کمر حین پریود، اسهال یا یبوست و دیگر ناراحتی های روده ای هنگام پریود است. بسیاری همراه با اندو، اختلالات خودایمنی راهم دارند. نازایی حدود 30% – 40 از زنان مبتلا به اندو را گرفتار می کند و با پیشرفت بیماری یک مسئله شایع است. میزان درد لزوما با وسعت یا اندازه ضایعات در ارتباط نیست.

جراحی اندومیتریوز با لاپاراسکوپی

تشخیص:

تشخیص اندو معمولا قطعی نیست مگر آنکه بوسیله لاپاراسکوپی ثابت شود. لاپاراسکوپی یک روش جراحی است که تحت بیهوشی عمومی انجام می گیرد و شکم بیمار توسط گاز CO2متسع می شود تا امکان بررسی راحت تر ارگان ها توسط لاپاراسکوپ (یک لوله با نوری داخل آن) که از طریق یک شکاف کوچک در شکم قرار داده می شود، وجود داشته باشد. با حرکت دادن لاپاراسکوپ گرداگرد شکم، جراح می تواند وضعیت ارگان های شکمی را چک کرده و کاشته های آندومتریال را مشاهده نماید، اگر دقت به خرج دهد. گاهی یک پزشک با معاینه لگنی می تواند ضایعات آندومتریال را تشخیص دهد و علائم اغلب وجود اندو را آشکار می سازند ولی کار شایسته ای نیست که بدون اثبات توسط لاپاروسکوپ به درمان اندو پرداخت . لاپاراسکوپی همچنین محل، وسعت و اندازه ضایعات را نشان می دهد و می تواند به پزشک و بیمار در تصمیم گیری آگاهانه و بلند مدت در مورد درمان و حاملگی کمک کند. درمان: با گذشت سالها، درمان اندو گوناگون شده ولی هنوز درمان مطمئنی پیدا نشده است.

برداشتن رحم و تخمدان به عنوان یک درمان قطعی در نظر گرفته می شود ولی تحقیقات زیاد میزان بالایی از ادامه بیماری یا بازگشت دوباره را نشان داده است و به این دلیل زنان نیاز به داشتن آگاهی به مراحلی دارند که برای محافظت از خود باید آنها را اجرا نمایند. معمولا برای تسکین دردهای اندو، مسکن تجویز می شود. درمان با هورمونها با هدف توقف تخمک گذاری برای هر مدت ممکن انجام می شود و می تواند اندو را گاهی طی دوره درمان و گاهی برای ماه ها یا سالها به خاموشی ببرد.

درمان های هورمونی شامل قرص های جلوگیری، داروهای پروژسترونی مانند مدروکی پروژسترون (Medroxy Progesterone)، یک مشتق تستوسترون بنام دانازل(Danazol) و آگونیست های هورمون آزاد کننده گنادوتروپین مانند لوپرولاید (Leuprolide) می باشند. عوارض جانبی برای برخی زنان در همه انواع درمان های هورمونی مشکل آفرین است. از آنجا که حاملگی اغلب موجب بهبودی و تخفیف موقت علائم می شود و نیز چون اعتقاد بر این است که هر چه بیماری بیشتر طول بکشد احتمال نازایی بیشتر است، به زنان مبتلا به اندو اغلب توصیه می شود که حاملگی را عقب نیندازند. فاکتورهای دگیر نیز ممکن است تصمیم به حاملگی را مشکل تر سازند.

خانم های مبتلا به آندو ممکن است میزان بالاتری از حاملگی خارج رحمی و سقط خود بخودی داشته باشند و یک مطالعه نشان داده که آنها حاملگی ها و زایمان های مشکل تری نیز دارند. تحقیقات همچنین ارتباط فامیلی در اندو را نشان داده است. در نتیجه خطر ابتلا به آندو در فرزند خانم مبتلا به این بیماری بیشتر است. جراحی سنتی چه بصورت جراحی شکمی و چه از راه لاپاراسکوپی بصورت برداشتن یا تخریب ضایعات انجام می شود و می تواند باعث فرونشاندن علائم شده و باعث شود که در برخی موارد حاملگی اتفاق افتد. همانند دیگر درمان ها، به هر حال عود بیماری شایع است.

جراحی اندومتریوز از طریق لاپاراسکوپی:

جراحی از راه لاپاراسکوپی (Laparoscopy Operative) به سرعت جانشین جراحی شکمی باز شده است. جراحی وسیع شکمی با روش لاپاراسکوپی در جراحی با لاپاراسکوپ، جراحی با استفاده از وسایل ظریف جراحی انجام می شود. جراحی کامل که بوسیله برداشتن رحم و برداشتن همه ضایعات و نیز تخمدان (برای جلوگیری از تحریک هورمونی بیشتر) انجام می شود در مواردی که بیماری شدیدو طولانی باشد ضروری خواهد بود. در جراحی لاپاراسکوپی از طریق3-4شکاف1-0.5 سانتی متری وارد حفره لگنی شده واقدام به برداشتن ضایعات از روی حالب،مثانه،روده و رحم وتخمدان میکنند.در این روش میزان خونریزی وعفونت کمتر وبهبود سریعتر میباشد.

پاسخ