08 آوریل

لاپاراسکوپی

لاپاراسکوپی

دکتر اعظم السادات مهدوی متخصص لاپاراسکوپی و نازایی(جراح زنان وزایمان) می گوید:

کاربرد لاپاراسکوپی در بیماری های زنان
مصاحبه با دکتر مهدوی  در برنامه سلامت باشید.

سوال – نقش لاپاراسکوپی در درمان بیماری های زنان و نازایی چیست؟

پاسخ – لاپاراسکوپی عمل جراحی است که با کمترین جراحت برای بیمار همراه است . وقتی که ما عمل جراحی معمول را انجام می دهیم شکم را حدود ده سانت باز کرده و لایه های شکم را کنار می زنیم تا به داخل آن رسیده و عمل لازم را انجام دهیم . ولی در لاپاراسکوپی ما نیازی به این شکاف بزرگ نداریم . بلکه سه یا چهارشکاف نیم سانتی بر روی شکم می دهیم و ازطریق یکی از این شکافها لنزو دوربین را وارد می کنیم . در واقع تصویر شکم بر روی مونیتور قرار گرفته و ما تمامی اعضاء شکم را با بزرگ نمایی چندین برابر بر روی مانیتور می بینیم .

این کار به ما کمک می کند تا خیلی بهتر لایه ها را تشخیص دهیم . با استفاده از سوراخ های کوچک دیگر، وسایل وارد می شود . با این وسایل ظریف در داخل شکم عمل جراحی را انجام می دهیم . البته این عمل برای جراح مشکل است به این خاطر که تصویر آینه ای است . یعنی تصویر شکم در داخل مونیتور است و ما عمل می کنیم در حالی که مونیتور را نگاه می کنیم . بنابراین این عمل برای جراح مشکل است اما برای بیمار مزایای خاصی دارد .

ما در عمل لاپاراسکوپی لایه های شکم را باز نمی کنیم بنابراین خون ریزی کمتر است . وقتی که خون ریزی کمتر است به دنبال آن عفونت کمتر است . علت کم بودن عفونت هم به این خاطر است که خون ریزی کمتر است و هم به این خاطر که چون ما شکم را باز نمی کنیم اعضاء شکم در معرض هوا قرار نمی گیرند . در ضمن ایجاد درد در عمل جراحی باز به این خاطر است که لایه ها باز شده و اعصاب تحریک می شود . اما در عمل لاپاراسکوپی ما تحریک اعصاب را نداریم .

در این عمل بعد از دو یا سه روز بیمار می تواند به کار و زندگی عادی خود باز گردد. البته این عمل جراحی بسیار برای بیمار مفید است. اما اگر جراح مهارت نداشته باشد ممکن است با یک حرکت اشتباه، مشکلات عدیده ای برای بیمار ایجاد شود . در عمل باز وقتی که فیبروم از رحم خارج شد، جای آن را دوخت و دوز می کنیم . در این عمل نیز جراح باید بتواند با همان وسایل مربوط به این نوع جراحی جدار رحم را بدوزد . یعنی از این نظر هیچ فرقی با عمل باز ندارد . فقط فرقی که دارد این است که قسمت عمده ای از شکم باز نشده و می توان با استفاده از وسایل پیشرفته و ظریف کار جراحی را انجام داد .

عمل لاپاراسکوپی نیاز به یک تیم مجهز دارد . تیمی که در این زمینه تجربه ی کافی داشته باشد . لاپاراسکوپی می تواند عمل خوبی باشد در صورتی که تیم جراحی در این زمینه تجربه ی کافی داشته باشند . چون فیبروم یک جسم سختی است و در داخل آن مایع است. یک دستگاهی مانند چرخ گوشت از یکی از سوراخ ها وارد شده و فیبروم را خرد کرده و بیرون می آورد . گاهی در عمل های جراحی لاپاراسکوپی کمتر از پنجاه تا صد سی سی خون از مریض خارج می شود که این مسئله خیلی به مریض در کاهش عفونت و مشکلات بعدی کمک می کند.

لاپاراسکوپی

سوال – چه نوع اعمال جراحی را ما می توانیم از طریق لاپاراسکوپی انجام دهیم؟

پاسخ – ما می توانیم بیش از نود درصد از بیماری های زنان را از طریق لاپاراسکوپی انجام دهیم . از جمله خارج کردن رحم ، خارج کردن فیبروم و… بنابراین اکثر اعمال جراحی از طریق لاپاراسکوپی قابل انجام است . ولی باید تأکید کرد که این کار نیاز به تجربه دارد .

گاهی اوقات مریضی مراجعه می کند که دارای کیست ده یا بیست سانتی است و می خواهد بداند چطور ما می توانیم این کیست به این بزرگی را از این سوراخ کوچک خارج کنیم . ما می توانیم کیست های بزرگ را هم خارج کنیم به این علت که داخل کیست ها معمولاً مایع است . اما گاهی اوقات مریض هایی مراجعه می کنند که دارای کیست هایی هستند که در داخل آنها مو است . در خصوص این نوع کیست ها ترجیح داده می شود که در داخل شکم باز نشده و به صورت سالم خارج شوند . در این نوع کیست ها نیز با همین عمل لاپاراسکوپی و با وسایلی بسیار دقیق کیست از تخمدان جدا می شود . بعد از اینکه کیست از تخمدان جدا شد، یک ساک های ظریف و خاصی است که از طریق همان سوراخ های موجود وارد شکم می شود . بعد از آن کیستی که به صورت سالم از تخمدان جدا شده در داخل ساک قرار می گیرد . بعد از اینکه کیست در داخل ساک قرار گرفت مایع درون آن ساکشن می شود . بعد از آن خیلی راحت کیست جمع شده و جدار آن به همراه کیسه از سوراخ خارج می شود .

البته در مورد سرطان ها ما یک محدودیت خاص داریم . ولی در خصوص کیست های معمولی هرچقدر اندازه ی آن بزرگ هم باشد قابل انجام است . بعد از اینکه کیست خارج شد باید جدار تخمدان دوخته شود .

سوال – چگونه می توان با لاپاراسکوپی رحم را خارج کرد؟

پاسخ – عمل خارج کردن رحم از طریق لاپاراسکوپی قابل انجام است و خیلی هم مشکل نیست . خیلی از کشورهای دنیا برای خارج کردن رحم، شکم را باز نمی کنند . این عمل یا از طریق واژینال انجام می شود و یا از طریق لاپاراسکوپ . این عمل نسبت به عمل باز مزایای بسیار زیادی را دارد که خوب است در کشور ما نیز این عمل جا بیفتد . همانطور که می دانید رحم از طریق رباط هایی به لگن و اعضاء مجاور آن مانند روده و مثانه متصل است . ابتدا باید با آرامش رحم از لگن و اعضاء مجاور آن جدا شود . در هنگام جدا کردن مثانه اگر دقت نشود ممکن است دچار پارگی شود . هنگامی که رحم جدا شد واژن باز می شود و به راحتی می توان از طریق آن رحم را خارج کنیم . بنابراین در مورد رحم ما نیاز به دستگاهی که وارد شکم شده و فیبروم را خورد کرده و خارج کند نداریم . در مورد رحم خیلی راحت واژن باز شده و می توان از طریق آن رحم را خارج کرد . چون این عمل بسیار دقیق و ظریف است جراح تنها یک عمل در یک روز می تواند انجام دهد . پس از اینکه رحم خارج شد جای آن مانند عمل باز، دوخته می شود .

سوال – دختری بیست و چهارساله هستم که بنا بر نظر پزشک رحم من به طور مادرزادی کوچک است اما تخمدان ها عادی هستند .آیا در این خصوص مشکلی برای من پیش می آید یا خیر؟

پاسخ – مهم این است که ابعاد رحم ایشان چقدر بوده و اینکه خون ریزی ماهیانه دارند یا خیر . اگر نداشته باشند در گروه ناهنجاری های رحم قرار می گیرند . گاهی اوقات آنقدر رحم کوچک و ناهنجار است که فرد خون ریزی ماهیانه ندارد . در این صورت بیماران نگران بارداری خود هستند . کمکی که می توان به این بیماران کرد این است که از طریق IVF در زمان لازم با زدن آمپول های خاص تخمک را کشید و بعد در بوته ی آزمایشگاه جنین را تشکیل داد . در این صورت اگر واقعاً رحم مشکل داشته باشد می توان از رحم اجاره ای استفاده کرد . یعنی جنین را در داخل رحم فرد اهدا کننده قرار می دهیم و جنین در رحم او رشد می کند . البته این جنین متعلق به همان پدر و مادر اصلی است و از لحاظ ژنتیک به آنها وابسته است . اما اگر خون ریزی ماهیانه وجود داشته باشد و فقط رحم یک مقدار کوچک باشد بعد ها مشکل حل خواهد شد .

سوال – من یک بار قبل از بارداری لاپاراسکوپی انجام داده ام آیا لازم است قبل از حاملگی بعدی هم این کار را انجام دهم یا خیر؟

پاسخ – اگر این لاپاراسکوپی بخاطر باز کردن لوله های رحمی بوده باید شانس خود را امتحان کنند و نیازی  اره این کار انجام شود . مگر اینکه علت دیگری داشته باشد .

سوال – من دختری هستم که کیست دوازده سانتی تخمدان خود را از طریق لاپاراسکوپی خارج کرده ام . آیا در آینده امکان بازگشت ویا مشکل برای بارداری من وجود خواهد داشت یا خیر؟

پاسخ – اگر لاپارسکوپی توسط جراح با تجربه ای انجام شده باشد از نظر کیفیت عمل هیچ فرقی با عمل باز ندارد . یعنی بیماران نباید نگران باشند که چون لاپاراسکوپی انجام شده امکان بازگشت است . لاپاراسکوپی می تواند حتی تمام کیست را سالم از تخمدان جدا کند . لاپاراسکوپی به این معنا نیست که فقط مایع کیست خارج شود بلکه جدار کیست هم خارج می شود . بنابراین اگر این عمل به خوبی انجام گرفته باشد و جدار کیست بطور کامل از تخمدان جدا شده و برداشته شده باشد، شانس بازگشتی ندارد . مگر بیماری مانند آندومتریوز باشد که در پانزده تا بیست درصد موارد بیماری باز می گردد . در این حالت نیز هیچ ارتباطی به نوع عمل ندارد .

سوال – کاربرد لاپاراسکوپی در نازایی چیست؟

پاسخ – ما با استفاده از لاپاراسکوپی می توانیم تشخیص دهیم . مثلاً اگر با استفاده از عکس رنگی تشخیص داده شد که لوله ها بسته است ما با این کار می توانیم تشخیص دهیم که لوله ها واقعاً بسته است یا خیر. غیر از عمل تشخیصی می تواند حالت درمانی هم داشته باشد . مثلاً اگر لوله ها چسبندگی داشته باشد با استفاده از لاپاراسکوپی می توانیم این چسبندگی ها را باز کنیم . و یا در زمینه ی بیماری آندومتریوز که می تواند ضایعاتی را کف لگن و یا روی تخمدان ایجاد کند و معمولاً خود این ضایعات باعث نازایی می شوند ، از طریق لاپاراسکوپی به راحتی این ضایعات قابل برداشت است . در خیلی از بیماران که آندومتریوز دارند از طریق لاپاراسکوپی این ضایعات برداشته شده و قدرت باروری باز می گردد . اگر فیبروم ها باعث ناباروری شده باشند بهتر است که برداشتن آنها از طریق لاپاراسکوپی انجام شود . البته این فیبروم ها باید به طور کامل برداشته شده و محل آن بخیه شود تا احتمال چسبندگی را پایین بیاورد. بعد از عمل لاپاراسکوپی احتمال چسبندگی بسیار پایین است و خانم می تواند باروری خود را حفظ کند . در مورد خانم هایی که در سنین باروری هستند و قرار است عملی در ناحیه ی لگن برای آنها انجام گیرد ، بهتر است این عمل از طریق لاپاراسکوپ باشد که چسبندگی کمتر باشد و قدرت باروری در آینده حفظ شود.

 

صحبت های دکتر مهدوی در رابطه با لاپاراسکوپی

با تشکر مدیریت سایت دکتر اعظم السادات مهدوی ، جراح و متخصص زنان و زایمان

در ادامه بخوانید ….

لاپاراسکوپی ، فیبروم رحم ، تخمدان پلی کیستیک ، درمان نازایی

مطالب مرتبط با لاپاراسکوپی

لاپاراسکوپی

جراحی فیبروم با لاپاراسکوپی

جراحی آندومتریوز با لاپاراسکوپی

جراحی کیستهای تخمدان با لاپاراسکوپی

جراحی خارج کردن رحم با لاپاراسکوپی

مراقبت های بعد از لاپاراسکوپی

آندومتریوز و لاپاراسکوپی پیشرفته

پاسخ

20 + 4 =