08 آوریل

نازایی

نازایی

نازایی طبق تعریف متخصص زنان اینطور می باشد:

ناتواني يك زوج در باردار شدن پس از يك سال رابطه جنسي بدون جلوگيري از بارداري. ناباروري در ده تا پانزده درصد از زوج ها ديده مي شود. علل ناباروري مي تواند مربوط به زن يا مرد يا هر دو باشد. حدود 40% از مشكلات ناباروري مربوط به مردان، 40% مربوط به زنان و حدود10% مربوط به هر دو است. در حدود 10% از زوج ها نيز عامل ناباروري مشخص نيست. به عبارت ديگر در اين زوج ها هر دو نفر با توجه به انجام آزمايش هاي موجود مشكلي ندارند ولي به علل نامشخصي بچه دار نمي شوند. طي دو دهه اخير گام هاي بلندي در رابطه با تشخيص و درمان ناباروري برداشته شده است و حدود 65 درصد از زوج هاي نابارور با استفاده از روش هاي موجود صاحب فرزند شده اند.

علل ناباروري در زنان :

1- اختلال در تخمك گذاري اختلال در تخمك گذاري، علت عمده ناباروري در زنان است. به طوري كه 39% علل ناباروري زنان مربوط به اين مسئله است . بدون عمل تخمك گذاري لقاح انجام نمي شود و بنابراين زن باردار نمي شود . بعضي از زن ها ممكن است تخمك گذاري نكنند و يا به طور نامنظم و كم تخمك گذاري كنند و بنابراين ممكن است يا عادت ماهيانه نداشته باشند و يا عادت ماهيانه آنها كم و نامنظم باشد و حتي بعضي خانم ها با آنكه داراي عادت ماهيانه منظم هستند، داراي اختلال در تخمك گذاري هستند.

2- اختلال در لوله هاي رحمي در بعضي زنان، لوله هاي رحمي به طور كامل و يا ناقص بسته است. در نتيجه اسپرم به تخمك نمي رسد. بسته بودن لوله هاي رحمي مي تواند به دليل عفونت، آندومتريوز و يا چسبندگي هايي پس ازعمل جراحي باشد. همچنين ممكن است اين لوله ها پس از يك حاملگي خارج رحمي بسته شوند. در كشورهاي در حال توسعه نسبت به كشورهاي توسه يافته به علت شيوع بيماري هاي – –

3- عفوني دستگاه توليدمثلي، ميزان اختلال در لوله هاي رحمي بيشتر است. به طور كلي 30% علل ناباروري زن ها مربوط به اختلال در لوله هاي رحمي است .

آندومتريوز

آندومتريوز، حالتي است كه در آن سنگفرش رحم (آندومتر)‌ رشد می کند و از رحم هم فراتر مي رود و لوله هاي رحمي را نيز مي پوشاند و حتي آنها را مي بندد و در عمل تخمك گذاري اختلال به وجودمي آورد. آندومتريوز علت 13% موارد ناباروري است و حدود 70% زنان داراي آندومتريوز، نابارور هستند.

4- اختلال درگردن رحم يا رحم ناهنجاري هاي گردن رحم مي تواند سبب ناباروري شود كه از آن جمله مي توان به مشكلات مربوط به ساختمان بدن، عفونت هاي گردن و رحم و يا كيفيت نامناسب ترشحات رحم اشاره كرد. از طرفي تومورهاي بدخيم رحم و يا بعضي جاي زخم هاي موجود در ديواره رحم مسبب ناباروري است.

5- مشكلات دستگاه ايمني بدن مشكلات مربوط به دستگاه ايمني بدن و عوامل ايمونولوژيك نقش مهمي در ايجاد ناباروري دارند. تشخيص و درمان اينگونه بيماران مشكل است. در بعضي خانم ها،‌ عليه اسپرم مرد ماده اي بنام آنتي بادي ترشح مي شود كه اسپرم ها را از بين مي برد و يا آنها را غيرفعال مي كند و يا حتي سبب سقط خود به خود در بعضي از آبستني ها مي شود.

ناباروری

علل ناباروري در مردان

1- اختلالات مربوط به اسپرم به طور طبيعي، در بيضه مرد اسپرم توليد مي شود و به هنگام انزال از وي خارج مي شود. اگر در موارد زير اختلالي باشد، شانس لقاح كم شده و مرد نابارور محسوب مي شود. ‌تعداد كم اسپرم عدم بلوغ اسپرم شكل غيرطبيعي اسپرم عدم توانايي حركت مناسب اسپرم عواملي كه بر تعداد، شكل،‌ بلوغ و حركت اسپرم تأثير منفي دارند عبارتند از: بيماري هاي عفوني: بيماري هاي عفوني با شرايط التهابي نظير بيماري اوريون سبب عفونت مجاري تناسلي يا التهاب و از بين رفتن بيضه ها در مرد مي شوند. حدود 25% مرداني كه بعد از بلوغ دچار اوريون مي شوند نابارور مي شوند. ‌اختلالات هورموني اختلالات هورموني سبب حدود 5-2% مشكلات ناباروري در مردان مي شود. توليد نامناسب هورمون هاي FSH و LH بر توليد هورمون مردانگي يا تستوسترون و توليد اسپرم تأثير دارند. مشكلات مربوط به دستگاه ايمني بدن در بدن بعضي مردان عليه اسپرم خودشان ماده اي به نام آنتي بادي توليد مي شود كه سبب كاهش حركت اسپرم يا به هم چسبيدن آنها مي شود. ‌

2-  ناهنجاري هاي مربوط به ساختمان بدن بعضي عوامل نظير بسته بودن لوله هاي خروج اسپرم (دفران، اپيديديم)‌ سبب ناباروري در مردان مي شود . بسته شدن لوله هاي خروج اسپرم مي تواند به علل مادرزادي، نقص ژنتيكي، عفونت ها يا التهاب هاي دستگاه ادراري – تناسلي باشد. البته جاي جراحي هاي قبلي نيز مي تواند اين لوله ها را ببندند. از جمله عوامل ديگر ناباروري در مردان واريكوسل است. در اين حالت رگهاي درون كيسه بيضه متسع مي شود و كيفيت اسپرم كاهش مي يابد.

3 – عوامل ديگر عوامل ديگري نظير ناتواني جنسي و يا انزال زودرس نيز مي تواند عامل ناباروري در مردان باشد. ‌ علل ناباروری ژنتیکی علل ناباروری اعم از مشکلات هورمونی و چاقی تا غیر طبیعی بودن سلول های جنسی (تخمک و اسپرم) همگی می تواند به نوعی تحت تاثیر عوامل ژنتیکی باشد. برای مثال استعداد چاقی، ابتلا به عفونت و حتی لزوم انجام یک جراحی که به ناباروری می انجامد همگی هر چند کوچک می توانند به عوامل ژنتیکی مربوط باشند. امروزه مطالعات بر روی ژنهای خاص در انسان و مدل های آزمایشگاهی تا حدودی تاثیر عوامل ژنتیکی بر ناباروری را آشکار ساخته اند. بعضی از عوامل ژنتیکی بر ناباروری مردان تاثیر می گذارند، در حالی که بعضی عوامل دیگر بر روی هر دو جنس و یا فقط بر روی زنان تاثیر گذارند. برای مثال جابجایی های کروموزومی می تواند بر روی مردان و زنان تاثیر بگذارد اما سندروم کلاین فلتر که در آن ترکیب کروموزوم های جنسی به صورت XXY در می آید تنها مختص مردان است و سندروم ترنر که در آن بیمار فقط دارای کروموزوم جنسی Xاست تنها مختص زنان است. عوامل ناشناخته گاه ممكن است پس از يك معاينه دقيق پزشكي، زن و شوهر كاملا‌ سالم تشخيص داده شوند ولي به علل ناشناخته بارور نشوند. اگرچه معمولا بعد از دو سال تعداد زيادي از اين زوج ها بچه دار مي شوند، اما تعدادي از آنها حتي بعد از گذشت سه سال بدون استفاده از روش هاي پيشگيري بچه دار نمي شوند، در اين صورت بايد تحت درمان قرار بگيرند.

درمان نازایی

امروزه درمان نازایی یکی از دغدغه های زوجین می باشد. در ادامه به طور مفصل درباره انواع روش های درمان نازایی می پردازیم.

درمان نازایی با روش IUI

درمان نازایی به دو دسته تقسیم می شود:

  1. دلایل مردانه

در صورتی که مشکل نازایی در مردان باشد از روش IUI استفاده می شود که این دلایل به شرح ذیل می باشد:

  • کاهش میزان حجم اسپرم
  • کاهش تعداد اسپرم
  • کم شدن تحرک در اسپرم
  • کاهش میل جنسی
  1. دلایل زنانه

عمده ترین مشکلات نازایی که مربوط به زنان می باشد به شرح ذیل می باشد:

  • مشکلات جنسی مانند واژینسیموس
  • اختلال در گردن رحم
  • مشکلات ایمنی بدن

درمان نازایی با روش IUI

در درمان نازایی IUI یا تلقیح درون رحمی بدون اینکه فرد دردی را احساس کند انجام می شود و از مواد بیهوشی در طی درمان استفاده نمی شود. در ابتدا نمونه ای از اسپرم مرد تهیه شده و در آزمایشگاه نگهداری می شود. این اسپرم ها از طریق گردن رحم به رحم رسیده و در مجاورت تخمک قرار می گیرد و لقاح ادامه می یابد . با این روش امکان باروری برای فرد فراهم شده و بعد از گذشت مدت زمانی می توان از سلامت جنین اطمینان یافت.

درمان نازایی با روش IVF

درمان نازایی با IVF  یا تلقیح خارج رحمی برای مواردی است که اسپرم نمی تواند در مجاورت تخمک قرار بگیرد. شرایطی مانند انسداد لوله های رحمی، چسبندگب حفره لگنی در زنان و مشکلاتی مانند کاهش تعداد اسپرم و تحرک کم اسپرم در مردان وجود دارد.

نحوه انجام IVF

روش IVF شامل مراحلی به شرح ذیل می باشد:

  1. تحریک تخمدان : در این مرحله داروهایی برای تحریک تخمدان پزشک مکتخصص دارویی تجویز می کند . این داروها در طی چند روز مصرف می شوند که باید دقت داشت در موعد مقرر و به طور منظم حتما مصرف شود.
  2. تخمک گیری : تخمک هایی که تولید شده اند طی بیهوشی و توسط ابزاری سوزن مانند از رحم زن خارج می شود.
  3. لقاح اسپرم و تخمک : نمونه ای از اسپرم مرد گرفته شده و در آزمایشگاه با تخمکی که از زن خارج شده در مجاورت هم قرار می گیرد . اسپرم ف تخمک را بارور کرده و جنین شکل می گیرد.
  4. انتقال جنین : بعد از گذشت 48 الی 72 ساعت از تشکیل جنین ، آن را در رحم زن قرار می دهند.

فواید درمان نازایی با IVF

  1. بررسی جنین و اطمینان از سلامت آن
  2. امکان تعیین جنسیت جنین
  3. برای افرادی که فاقد لوله رحمی می باشد IVF کاربرد دارد.

برخی  از خدمات دکتر اعظم السادات مهدوی ، جراح و متخصص زنان و زایمان و فلوشیپ نازایی

با تشکر مدیریت سایت دکتر اعظم السادات مهدوی ، جراح و متخصص زنان و زایمان

 

 

 

پاسخ

1 × 5 =