معمولاً برداشتن رحم از شکم بانوان، به دلایل مختلفی مثل بیماریهای فیبروز رحمی و آندومتریوز اتفاق میافتد. بعد از برداشتن رحم بانوان دیگر قادر به بارداری نخواهند بود. اما سوال اصلی بانوان این است که آیا امکان داشتن رابطه جنسی بعد از برداشتن رحم وجود دارد؟ باید گفت که این عمل، با درد و خون ریزی همراه است. اما بعد از بهبودی هیچ گونه محدودیتی در داشتن رابطه جنسی بعد از برداشتن رحم وجود نخواهد داشت.
آیا امکان داشتن رابطه جنسی بعد از برداشتن رحم وجود دارد؟
عمل جراحی هیسترکتومی اگر به صورت جزئی باشد، در آن صورت کیفیت روابط جنسی تغییری نمیکند. ولی اگر عمل فوق، از نوع کامل و یا هیسترکتومی رادیکالی باشد؛ باعث تغییر کیفیت رابطه جنسی خواهد شد. اکثر خانمها و آقایان از رابطه جنسی بعد از هیسترکتومی تفاوتی احساس نمیکنند. یعنی برخی بانوان امکان دارد، که میل جنسی آنها تغییری نکند. پزشک در ابتدا وضعیت بیمار را بررسی میکند، سپس نوع عمل جراحی واژن را با توجه به شرایط بیمار مشخص میکند. مدت زمان نقاهت جراحی برداشتن واژن حدود ۶ تا ۸ هفته است. زمان برقراری رابطه جنسی را پزشک با توجه به شرایط بیمار مشخص خواهد کرد. در حالت کلی پزشکان از بیماران، میخواهند که تا هشت هفته از برقراری رابطه اجتناب کنند و اجازه دهند که واژن به طور کامل بهبودی خود را به دست بیاورد.
تا چند وقت بعد از برداشتن رحم نباید رابطه جنسی داشت؟
امکان داشتن رابطه جنسی بعد از برداشتن رحم، به عوامل مختلفی مثل بهبود محل زخمهای ناشی از عمل جراحی وابسته است. با توجه به اینکه شرایط بدنی بانوان با یکدیگر متفاوت است، از اینرو باید داشتن رابطه جنسی را به مدت ۶ هفته به تعویق انداخت. این مدت زمان در همه بانوان یکسان نیست و میتواند حدود ۶ تا ۹ هفته متغیر باشد. البته باید توجه کرد که در زمان درمان از قرار دادن هر چیز خارجی در واژن مثل کاپهای قاعدگی، انگشتان، تامپون و موارد دیگر باید پرهیز کرد.
جدول زمانبندی بازگشت به رابطه جنسی بر اساس نوع هیسترکتومی
| نوع هیسترکتومی | زمان تقریبی پرهیز از رابطه جنسی | توضیحات |
|---|---|---|
| هیسترکتومی جزئی (سابتوتال) | ۴ تا ۶ هفته | دهانه رحم باقی میماند، بهبودی سریعتر |
| هیسترکتومی کامل (توتال) | ۶ تا ۸ هفته | رحم و دهانه رحم برداشته میشود |
| هیسترکتومی رادیکال | ۸ تا ۱۲ هفته | همراه با برداشتن بافتهای اطراف، نیاز به نقاهت بیشتر |
| هیسترکتومی لاپاراسکوپیک | ۴ تا ۶ هفته | برشهای کوچکتر، بهبودی سریعتر نسبت به جراحی باز |
تاثیر برداشتن رحم بر رابطه زناشویی و ارگاسم زنان
اکثر بانوان تصور میکنند که برداشتن رحم میتواند بر رابطه جنسی خلل ایجاد کند. اما باید دانست که این گفته صحت ندارد. تنها تاثیر هیسترکتومی به رابطه جنسی، توقف چند روزه رابطه جنسی است و دلیل آن بهبودی زخمهای جراحی شده است . بانوانی که این جراحی را انجام دادند از نظر کیفیت زناشویی هیچ گونه ناراحتی نداشتند. البته بهتر است دانست که تخمدانها به دلیل تولید کردن هورمونهای تستسترون و استروژن باعث میشود که میل جنسی افراد تأثیر زیادی داشته باشد.
با انجام عمل هیسترکتومی عصبهای این ناحیه قطع خواهد شد؛ که میتواند به ارگاسم زنان تأثیر زیادی بگذارد. زیرا عصبهای ناحیه فوق میتواند تأثیر زیادی در تحریک بانوان داشته باشد. البته که زمانیکه سرویکس در جراحی برداشته شود عصب های ناحیه آسیب خواهد دید. درا ین صورت است که فرد از رابطه جنسی لذت نخواهد برد که چنین موردی به ندرت در بانوان اتفاق خواهد افتاد. بنابراین میتوان نتیجه گرفت که برداشتن رحم هیچ گونه تأثیری در بافت واژن نخواهد داشت و امکان رابطه جنسی بعد از برداشتن رحم وجود دارد.
جدول مقایسه انواع هیسترکتومی و تاثیر بر رابطه جنسی
| نوع هیسترکتومی | دهانه رحم | احتمال تغییر در ارگاسم | احتمال خشکی واژن |
|---|---|---|---|
| جزئی (سابتوتال) | باقی میماند | کم | کم (در صورت حفظ تخمدانها) |
| کامل (توتال) | برداشته میشود | متوسط | کم تا متوسط |
| رادیکال | برداشته میشود + بافت اطراف | نسبتاً بیشتر | متوسط |
| همراه با برداشتن تخمدانها | بسته به نوع عمل | متغیر | بالا (به دلیل یائسگی جراحی) |
آیا بعد از برداشتن رحم، واژن بر اثر رابطه جنسی گشاد میشود؟
در حالت کلی در عمل برداشتن رحم با لاپاراسکوپی با توجه به اینکه مقداری از بافتهای رحم خارج میشود، بنابراین شکل واژن هم به طور نامشخصی تغییر میکند. تغییر شکل و اندازه واژن در عملهای هیسترکتومی رادیکالی و واژینال بیشتر قابل مشاهده است. با توجه به اینکه دهانه رحم و مقداری از بافت واژن در این عملها برداشته میشود، ازاینرو طول واژن هم کوتاه خواهد شد و درنهایت دهانه واژن به صورت باز باقی خواهد ماند. از اینرو پزشکان هم زمان با عمل هیسترکتومی از عملهای ترمیمی برای حفظ عملکرد واژن استفاده میکنند. شکل واژن بعد از عمل هیسترکتومی در اثر رابطه جنسی، امکان دارد تغییر کند و طول واژن به مقدار سه تا چهار سانتیمتر از حالت قبلی کوتاهتر شود. مقدار کوتاهی واژن بر روابط جنسی تأثیری ندارد و زیاد قابل محسوس نیست.
انواع هیسترکتومی و تاثیر هر کدام بر رابطه جنسی
تاثیر عمل بر رابطه جنسی مستقیماً به نوع هیسترکتومی بستگی دارد:
هیسترکتومی جزئی (سابتوتال)
در این روش فقط بدنه رحم برداشته میشود و دهانه رحم (سرویکس) باقی میماند. به همین دلیل عصبها و بافتهای اطراف واژن کمتر آسیب میبینند و اکثر بانوان تغییر محسوسی در کیفیت رابطه جنسی و ارگاسم گزارش نمیکنند.
هیسترکتومی کامل (توتال)
در این روش رحم به همراه دهانه رحم برداشته میشود. از آنجا که بخشی از عصبهای ناحیه لگن در این جراحی درگیر میشوند، احتمال تغییر در حس ارگاسم واژینال کمی بیشتر است، هرچند اکثر بانوان همچنان ارگاسم کلیتورال را بدون تغییر تجربه میکنند.
هیسترکتومی رادیکال
این نوع معمولاً در درمان سرطان انجام میشود و شامل برداشتن رحم، بافتهای اطراف و گاهی بخشی از واژن است. به دلیل گستردگی عمل، احتمال کوتاه شدن واژن و تغییر در حس جنسی در این روش بیشتر از سایر انواع است.
هیسترکتومی همراه با اووفورکتومی (برداشتن تخمدانها)
اگر تخمدانها هم همراه با رحم برداشته شوند، بدن بهطور ناگهانی وارد یائسگی جراحی میشود. کاهش استروژن و تستوسترون میتواند باعث خشکی واژن و کاهش میل جنسی شود که با استفاده از ژلهای لوبریکانت یا در صورت صلاحدید پزشک، هورموندرمانی جایگزین قابل مدیریت است.
راهکارهای عملی برای بهبود رابطه جنسی بعد از هیسترکتومی
- استفاده از لوبریکانتهای آبپایه: بهخصوص در مواردی که تخمدانها هم برداشته شده باشند و خشکی واژن ایجاد شده باشد
- تمرینات کگل (Kegel): تقویت عضلات کف لگن به بهبود حس و کنترل عضلانی در حین رابطه کمک میکند
- شروع تدریجی و آرام: استفاده از پیشبازی طولانیتر برای اطمینان از آماده بودن بدن
- گفتوگوی صادقانه با همسر: درباره نگرانیها، درد احتمالی یا تغییرات حسی
- تغییر پوزیشنها: برخی وضعیتها فشار کمتری به ناحیه عمل وارد میکنند و در ماههای اول راحتتر هستند
- مراجعه به مشاور یا سکستراپیست: در صورتی که تغییرات روانی ناشی از عمل (مانند نگرانی درباره تصویر بدن) بر رابطه تاثیر گذاشته باشد
علائم هشداردهندهای که باید بعد از رابطه جنسی به پزشک مراجعه کرد
- خونریزی شدید یا مداوم (نه فقط لکهبینی خفیف)
- درد شدید که با گذشت زمان بهتر نمیشود
- ترشحات بدبو یا غیرعادی
- تب یا لرز بعد از رابطه جنسی
- احساس فشار یا افتادگی در ناحیه واژن (احتمال افتادگی واژن یا پرولاپس)
چرا رابطه جنسی بعد عمل برداشتن رحم باعث خونریزی میشود؟
داشتن رابطه جنسی بعد از هیسترکتومی امکان دارد باعث ایجاد خطراتی برای بانوان شود. علت این عارضه، نادیده گرفتن توصیههای پزشکی است. همچنین امکان دارد که در اثر داشتن رابطه جنسی زود هنگام، بهبودی به تأخیر بیفتد و مشکلات جدی برای فرد ایجاد شود. خونریزی یکی از خطراتی است که در صورت رعایت نکردن مدت زمانی که پزشک ارائه داده و برقراری رابطه جنسی احتمال دارد برای بانوان اتفاق بیفتد.
جای خالی رحم بعد از عمل خارج کردن رحم چه میشود؟
یکی از سؤالات بسیار مهمی که بانوان از دکتر میپرسند این است که بعد از عمل هیسترکتومی جای خالی رحم به صورت خالی باقی خواهد ماند؟ یا جای خالی آن را چه چیزی پر میکند؟ در پاسخ به این بانوان باید گفت که پس از انجام عمل هیسترکتومی، سایر اندامها به قسمت خالی رحم حرکت میکنند و درنهایت روده باریک و روده بزرگ جای خالی رحم را پر میکنند.
سوالات متداول
با توجه به برداشتن تخمدانها، اگر تخمدان در رحم باقی نمانده باشد، یائسگی رخ خواهد داد.
خیر. زیرا ریسک کمتری برای سرطان رحم دهانه رحم وجود خواهد داشت.
در حالت کلی هیسترکتومی بر روی رابطه جنسی تأثیری ندارد و امکان رابطه جنسی بعد از برداشتن رحم وجود دارد. اما اگر تخمدانها به همراه رحم خارج شده باشند، یائسگی شروع خواهد شد و باعث کاهش میل جنسی و خشکی واژن خواهد شد.
از آنجا که امکان بارداری از بین رفته، نیازی به پیشگیری از بارداری نیست، اما در صورت وجود ریسک بیماریهای آمیزشی همچنان استفاده از کاندوم توصیه میشود.
اگر تخمدانها حفظ شده باشند، معمولاً خشکی موقتی است. در صورت برداشتن تخمدانها، خشکی میتواند دائمیتر باشد ولی با لوبریکانت یا هورموندرمانی قابل کنترل است.
اگر کاهش میل جنسی بیش از چند ماه ادامه یابد و بر کیفیت زندگی تاثیر بگذارد، بهتر است با پزشک زنان یا متخصص هورمون مشورت شود.
نتیجه گیری
برداشتن رحم از عملهای جراحی بانوان است که به دلایل مختلفی انجام میگیرد. مثل بیماریهای سرطان رحم. سوال اصلی بانوان این است که آیا امکان داشتن رابطه جنسی بعد از برداشتن رحم وجود دارد؟ باید گفت قاعدتاً بعد از شش ماه از جراحی نباید نگران داشتن رابطه جنسی و کیفیت آن بود. زیرا تا شش ماه وجود هرگونه مشکلی در قسمت واژن از بین خواهد رفت. در صورت داشتن هرگونه مشکل بعد عمل فوق میتوان از پزشک راهنمایی گرفت.
