آدنومیوز یا ضخیم شدن شدن دیواره رحم در اثر وارد شدن غدد آستری و دهانه رحم به ماهیچه زهدان به وجود میآید. این مشکل برخی از بانوان را درگیر میکند و با به وجود آمدن آن رحم بزرگتر از حد معمول میشود. در مواقعی آدنومیوزیس موجب خونریزی شدید قاعدگی میشود. بیشتر علائم آن مربوط به تغییرات قاعدگی است که با تشخیص مناسب تحت درمان قرار میگیرد. درمان این بیماری با استفاده از داروهای هورمونی، ضدالتهاب و هیسترکتومی انجام میشود.
منظور از آدنومیوز چیست؟
آدنومیوز زمانی رخ میدهد که بافت آندومتر در لایه میومتر دیوارههای رحم ایجاد شده و منجر به رشد بیش از حد یا هایپرپلازی میومتر اطراف میشود. در دیواره رحم سه لایه وجود دارد. درونیترین لایه آندومتر نامیده میشود. نام لایه میانی میومتر است و عمدتا از ماهیچه تشکیل شده است. خارجیترین لایه از بافت ایجاد شده که پریمتریوم نامیده میشود. آدنومیوزیس زمانی که بافت آندومتر خارج از رحم در میومتر یافت شود، ایجاد میشود.
این وضعیت دیوارههای رحم را ضخیمتر میکند و با اختلال در عروق خونی میتواند منجر به عادت ماهیانههای سنگین و طولانی شود. آدنومیوز همچنین با درد در هنگام مقاربت جنسی و ناباروری همراه است. این مشکل با آندومتریوز یکی نیست و کاملا با هم تفاوت دارند. افراد مبتلا به آدنومیوز ممکن است به آندومتریوز نیز مبتلا شوند.
علائم آدنومیوز
زنان مبتلا به این مشکل رحم ممکن است علائم مختلفی را تجربه کنند که عبارتند از :
- ناباروری
- درد در قسمت لگن
- خونریزی شدید قاعدگی
- احساس فشار زیاد روی مثانه یا راست روده
- کم خونی
- طولانی شدن قاعدگیهای معمول
- درد در هنگام رابطه جنسی
- دورههای قاعدگی دردناک که به مرور زمان دردناکتر میشوند.
این علائم معمولا به تنهایی رخ نمیدهند و هر فرد چند علامت را به همراه یکدیگر تجربه می کند. با مشاهده هر کدام از علائم باید به پزشک مراجعه کنید.
چه عللی سبب بروز آدنومیوزیس میشوند؟
اکثر پزشکان دقیقا نمیدانند چه چیزی سبب بروز آندومیوز میشود، اما برخی از مشکلات ممکن است احتمال ابتلا به آن را افزایش دهند که به شرح زیر هستند :
- التهاب رحم پس از زایمان که میتواند مرزهای سلولهای رحم را بشکند.
- بافتهای اضافی در دیواره رحم که قبل از تولد وجود دارد و در بزرگسالی رشد میکند.
- سلولهای بنیادی در دیواره عضلانی رحم یا میومتر
- رشد تهاجمی سلولهای قسمت آندومتر به عضله رحم. این امر ممکن است در اثر برشهای جراحی مانند زایمان سزارین به وجود بیاید.
عوامل خطر آدنومیوز
برخی از عوامل وجود دارند که میتوانند خطر ابتلا به آدنومیوزیس را افزایش دهند. سن یکی از علل اصلی به حساب میآید. زنانی که اکثرا به این مشکل مبتلا میشوند در سالهای آخر بارداری خود یعنی در سنین سی و پنج تا پنجاه سالگی هستند. علائم اصلی آدنومیوز پس از یائسگی از بین میروند. بسیاری از زنانی که به این بیماری مبتلا هستند بیشتر از یک فرزند دارند. با لانه گزینی جنین در رحم، بافت آندومتر میتواند به میومتر حمله کند. علاوه بر این موارد، سابقه جراحیهای قبلی مانند کورتاژ یا سزارین میتوانند جز عوامل خطر آدنومیوز باشند.
انواع روشهای تشخیص آدنومیوز
تشخیص این امر مستلزم معاینات پزشکی و برخی از آزمایشات است که بدین شرح هستند:
سونوگرافی
از سونوگرافی ترانس واژینال برای تشخیص آدنومیوزیس استفاده میشود و به پزشک کمک میکند تا وضعیت بیمار را به طور دقیق تشخیص دهد. با انجام این روش متخصص قادر خواهد بود که آناتومی رحم و لگن شما را مشاهده کند. تشخیص این بیماری با سونوگرافی میتواند چالش برانگیز باشد و ممکن است پزشک روش دیگری را برای تشخیص دقیق تجویز کند.
ام آرآی
بهترین روش تصویربرداری برای تشخیص آدنومیوز اسکن ام آر آی است که از آهنربا و امواج رادیویی برای تولید تصاویر از اندامهای داخلی استفاده میکند. اگر در تصاویر دریافتی ناحیه بین آندومتر و میومتر ضخیم باشد، احتمال ابتلا به آدنومیوزیس بسیار بالا است.
درمان آدنومیوز
افراد مبتلا به اشکال خفیف آدنومیوز ممکن است نیازی به درمان پزشکی نداشته باشند. اگر علائم شما با فعالیتهای روزانه یا کیفیت زندگی شما تداخل داشته باشد، ممکن است پزشک گزینههای درمانی را توصیه کند که شامل این موارد میشود :
درمان هورمونی
در این روش میزان هورمون استروژن شما تحت کنترل قرار میگیرد و برای آن از داروهای ضد بارداری حاوی پروژسترون یا IUD دارای پروژسترون استفاده میشود.
داروهای ضد التهاب
داروهای ضد التهابی مانند ایبوپروفن میتوانند به کاهش جریان خون در طول قاعدگی کمک کنند و در عین حال گرفتگیهای شدید را نیز تسکین دهند. این داروها را باید دو تا سه روز قابل از قاعدگی مصرف کرده و تا انتها آنها را ادامه دهید.
هیسترکتومی
تنها راه برای درمان کامل آدنومیوز انجام هیسترکتومی است که شامل برداشتن کامل رحم با جراحی است. این نوع درمان فقط در موارد شدید و در افرادی که قصد زایمان در آینده را ندارند، انجام میشود.
سوالات متداول
آدنومیوز معمولا عوارض جدی ایجاد نمیکند، اما میتواند منجر به مشکل در بارداری یا سقط جنین شود.
در صورت داشتن قاعدگیهای بسیار سنگین و رابطه جنسی دردناک باید به پزشک اطلاع دهید.
معمولا با توجه به علل و علائم آن پیشگیری از این بیماری زیاد ممکن نیست.
کلام آخر
بیماریهای زنان زیادی را تحت تاثیر خود قرار میدهند. آدنومیوز یکی از مشکلاتی است که در زنان جوان و میانسال دیده میشود و میتواند مشکلات زیادی برای آنان ایجاد کند. روشهای درمانی مختلفی برای این بیماری وجود دارد که در این مطلب به آنها اشاره کردیم. در صورت داشتن سوالات بیشتر برای درمان آن با ما در ارتباط باشید.
